LEOPOLDINA ETA CARMEN: BI HIZKUNTZALARI

2006ko martxoaren 12a.

Leopoldina eta Carmen: bi hizkuntzalari. 

            Hizkuntzalarien lana oso garrantzitsua da guri interesatzen zaigun gaian. Hizkuntza indigenetaz lan zientifiko hau gabe, zaila da hauek eskolan erabiltzea.

            Hizkuntzalarien lanak hizkuntza baten ezagutza morfologikoa, sintaktikoa, ortografikoa... suposatzen du, honek guztiak hizkuntza horren normalizazioa baimentzen duelarik.

            Benetan bere lana axola zaion hizkuntzalari baten lana, beraz, oso garrantzitsua da. Beraiek gabe zaila da aurrera egitea, hala ikusarazi ziguten Venezuelan: hizkuntzalari gutxi, idatzizko dokumentazio gutxi beraz, material didaktiko eskasa, libururik ez, eskolarik ez orduan.

            Lan bati lotu nahi zaien hizkuntzalari gazteek hemen dute aukera!! Badago zer ikasi eta aztertu. Benetako lotura ez bada ez da nahikoa, luzea, bizi osorako baita, azken finean, lan hau.

            Leopoldina Araújo da horietako hizkuntzalari bat, parakatêje herriarekin eta beraientzat lan egiten duena. 30 urte baino gehiagoz lan eginda, orain ari da bere lanaren fruituak ikusten: hizkuntzari buruzko bi liburu. Horietako bat Alfabetua eta kantuak (1997) da, bertan animalia bat antzematen da testu eta kantu baten bidez. Beste liburua hizkuntza eta kulturari buruzkoak dira, klasean erabilgarriak. Hiztegi bat egiten ari dira.

            Hizkuntza indigena eskolan erabiltzeaz hitz egiten ari dira, baina, hau, oraindik, ez da oso erabilia, parkatêje herriaren kultura ikasten duten arren. Leopoldinak bere lanaren zati bat eta soinu dokumentu bat eman zizkigun. Egin nahi dugun erakustketan erabiltzea gustatuko litzaioke.

            Leopoldinaren ikaslea izandako Carmen Rodrigues ere bere lanari oso loturiko hizkuntzalaria da.

            Carmenek Altamiratik gertu egiten du lan xipaya-ren azken hiztunekin (juruna familiako hizkuntza, tupi motakoa). Bere lana ez da batere xamurra, izan ere arauak, pixkanaka galtzen ari den hizkuntza honen soinuak idatziz jarri nahi baititu. Berak ere hiztegi bat egin nahi du. Esperantza handia behar da hizkuntzaren berreskurapenerako!

            Hizkuntzalariak, beraz, indigenen aliatuak izan beharko lirateke lan honekiko behintzat. Ezinbestekoa da indigenek beraiek hizkuntzalarien lana eduki eta ezagutzea hizkuntza irakasterako garaian. Hala, hizkuntza bat berreskuratu, garatu eta hitz egiten jarrai daiteke eguneroko bizitzan eta, beraz, eskolan.

            Eskerrik asko Carmen eta Leopoldinari beraien harrera eta konfidantzagatik.